4 marca – Międzynarodowy Dzień Świadomości HPV
Co roku 4 marca na całym świecie obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Świadomości HPV. To doskonała okazja, by przypomnieć, jak powszechny jest wirus brodawczaka ludzkiego (HPV), jakie zagrożenia niesie za sobą zakażenie i – co najważniejsze – jak skutecznie można mu zapobiegać. Wbrew powszechnym mitom, HPV nie dotyczy wyłącznie kobiet, a szczepienia są bezpieczne i dostępne bezpłatnie dla dzieci w Polsce.
HPV – cichy i powszechny
Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) to jedna z najczęstniejszych infekcji przenoszonych drogą płciową. Szacuje się, że 4 na 5 aktywnych seksualnie osób zetknie się z nim w ciągu życia. W większości przypadków organizm sam zwalcza infekcję, jednak gdy do tego nie dojdzie, wirus może prowadzić do groźnych konsekwencji zdrowotnych. HPV odpowiedzialny jest za niemal 100% przypadków raka szyjki macicy, a także znaczną część nowotworów odbytu, pochwy, sromu, prącia oraz nowotworów głowy i szyi.
Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na całym świecie diagnozuje się rocznie około 630 tysięcy przypadków nowotworów wywołanych przez HPV. W Polsce na raka szyjki macicy zapada około 3,8 tysiąca kobiet rocznie, a połowa z nich umiera – często dlatego, że choroba zostaje wykryta zbyt późno.
Szczepionka, która chroni przed rakiem
Międzynarodowy Dzień Świadomości HPV ma na celu nie tylko edukację, ale przede wszystkim promowanie profilaktyki. Szczepienia przeciw HPV są najskuteczniejszą bronią w walce z wirusem. Są bezpieczne, dobrze tolerowane i nazywane pierwszą szczepionką przeciwnowotworową w historii medycyny. Najlepsze efekty przynosi podanie szczepionki przed pierwszym kontaktem seksualnym, dlatego rekomendowany wiek to 9–14 lat.
W Polsce od czerwca 2023 roku działa powszechny, bezpłatny program szczepień przeciw HPV dla dzieci w wieku 9–14 lat (roczniki 2010–2015). Szczepienie jest dobrowolne i nie wymaga skierowania – wystarczy umówić się na wizytę w przychoni podstawowej opieki zdrowotnej.
Nie tylko kobiety – HPV atakuje także mężczyzn
Wciąż pokutuje mit, że HPV to problem wyłącznie kobiet. To nieprawda. U mężczyzn wirus może wywoływać raka prącia, odbytu oraz nowotwory głowy i szyi (np. gardła czy krtani). Szczepienia chłopców są równie ważne jak dziewczynek – zarówno dla ich własnego zdrowia, jak i dla ograniczenia krążenia wirusa w populacji.
Badania przesiewowe – nadal kluczowe
Szczepienie nie zwalnia z regularnych badań profilaktycznych. W przypadku raka szyjki macicy podstawą pozostaje cytologia. W Polsce program profilaktyczny NFZ umożliwia bezpłatne badanie co 3 lata kobietom w wieku 25–64 lat. Wczesne wykrycie zmian daje ogromną szansę na całkowite wyleczenie.
Pamiętaj: HPV nie wybiera – ale my mamy wybór. Możemy się przed nim chronić.
